zenuwstelsel stress

Stress en zenuwstelsel

Veerle van Weelden

Chronische stress, trauma en intens negatieve ervaringen brengen je zenuwstelsel uit balans en zorgen ervoor dat je in het dagelijks leven vast kan komen te zitten in ansgt, boosheid of depressie (en burnout) en je tevens kwetsbaarder bent voor verslavingsgedrag. Dat wil zeggen dat je dan vaak in een staat van vecht/ vlucht/ bevriezen/ onttrekken verkeert. Dit  is zo’n ondraaglijk gevoel dat we hier, bewust of onbewust, een oplossing voor zoeken. Een middel als alcohol, drugs, seks, eten, of ander dwangmatig gedrag, is dan vaak een voor de hand liggende manier om onszelf enigszins (en zeer tijdelijk) in een illusie van balans te brengen.

De vecht/ vlucht/ bevriezen/ onttrekken-reacties zijn op zichzelf gezond omdat ze ervoor zorgen dat we in bedreigende situaties meteen cortisol en adrenaline aanmaken om te kunnen vechten, te vluchten, te bevriezen of ons van binnen te onttrekken en zo intens moeilijke situaties kunnen overleven. Alleen ondervinden veel mensen tegenwoordig dat ze ook deze stress-reactie krijgen in situaties die helemaal niet zo bedreigend zijn en waar die reactie juist in de weg staat. Zo kun je plotseling in boosheid ontvlammen als je partner je op een bepaalde manier aanspreekt omdat dit onbewust verbonden is met een negatieve ervaring uit, bijvoorbeeld, je kindertijd.

Trauma, intens negatieve ervaringen of chronische stress kunnen het zenuwstelsel overprikkelen en tot een over-actieve staat van alertheid brengen. Deze ervaringen kunnen we tijdens therapeutische sessies verwerken en zo in het verleden laten in plaats van dat we het met ons meedragen alsof de ervaringen ook in het ‘nu’ nog doorgaan.

Door de verwerking van trauma en negatieve ervaringen geven we het zenuwstelsel een seintje: “het gevaar is voorbij”. Vaak ondervinden cliënten dat dit voldoende is om niet meer, of steeds minder vaak, in het heden ‘getriggered’ te worden en in boosheid, angst, bevriezen of onttrekken te schieten. Daarmee neemt dan ook de noodzaak van verslaving als overlevingsmechanisme af.

Een kalm zenuwstelsel vormt in mijn ervaring de basis van een algemeen gevoel van welzijn. Lees meer hier en hier over de therapeutische technieken die dit proces bij Brainspotting Therapie ondersteunen.